Promocja VIII tomu „Legnickiego Almanachu”

Promocja VIII tomu „Legnickiego Almanachu”

2 listopada 2026 2026 Bez kategorii 0

Serdecznie zapraszamy miłośników historii Legnicy i regionu na promocję VIII tomu „Legnickiego Almanachu”, rocznika historycznego stowarzyszenia „Pamięć i Dialog”. W załączeniu również wstęp redaktorów tomu, do przeczytania którego zachęcamy.

Wstęp

Przedstawiamy Czytelnikom ósmy tom „Legnickiego Almanachu”. Staraliśmy się uczynić go tradycyjnie bogatym i różnorodnym tematycznie, zawierającym mało znane, niedoceniane wydarzenia czy losy ludzi związanych z historią miasta. Prezentujemy te kwestie korzystając z różnych form przekazu, od krótkich tekstów z przewagą ilustracji po artykuły naukowe i teksty źródłowe z komentarzem historycznym. Przybliżamy historię ludzi związanych z Legnicą i pokazujemy przy tej okazji miasto i jego zaułki, które często pozostały już tylko na zdjęciach. Tradycyjnie też nie ograniczamy się tylko do tematów legnickich. Nasz rocznik historyczny uznajemy za czasopismo otwarte na ludzi i miejsca oraz historię nie tylko XX i XXI w.

Tom otwiera „Legnicki wehikuł czasu”, dział krótkich tekstów bogatych w ilustracje. Maria Kubasik przypomina o powstaniu ogrodu „Sonnenland” w 1926 r., który istnieje do dziś jako „Kraina Słońca”; Krzysztof Kozłowski pokazuje Państwowe Zakłady Przemysłu Fermentacyjnego na nieznanych fotografiach; natomiast Elżbieta Kot przedstawia sylwetkę Jerzego Jarocińskiego (1916–2001) – przewodnika, pedagoga i przyjaciela PTTK.

Legnicki wehikuł zamyka M. Kubasik, prezentując efekt poszukiwań Jana Brodeckiego – „ratownika przeszłości” – jak go nazywa. Znalazł on bowiem i sfotografował wiele secesyjnych pieców kaflowych w mieszkaniach Legnicy, z których kilkanaście pokazujemy w tekście.

W cyklu „Artykuły” zamieszczono pięć opracowań. Maciej Dąbrowski kontynuuje opis legnickich inskrypcji łacińskich, tym razem w katedrze św. św. Apostołów Piotra i Pawła. Doktor Wojciech Kondusza w „smakowitym” materiale pt. „Restauracja Tivoli w Legnicy. Jak powstawała legenda” charakteryzuje blisko 70-letnie dzieje kultowego zakładu gastronomicznego (restauracja powstała w 1957 r.).

M. Kubasik tym razem zainteresowania badawcze skierowała ku historii legnickich ogrodów działkowych, przedstawiając ich powojenne czasy w latach 1945–1961 i problemy działkowców w pierwszych latach powojennych.

Z kolei Kacper Rosner-Leszczyński pisze o temacie zdrowym i pachnącym. Artykuł zatytułował „Leki. Kapelusze, farby i rumianek… Drogerie w Legnicy w latach 1918–1939”.

Cykl zamyka obszerny i rzeczowy, oparty na obszernej kwerendzie archiwalnej, artykuł dr. Marka Żaka, który zbadał i jako pierwszy opisał powstanie sądownictwa i prokuratury w powojennej Legnicy w latach 1945–1947.

Dział „Materiały” otwiera biogram Włodzimierza Michała Marii Pado (OFMConv), franciszkanina, pedagoga, filologa, teologa i popularyzatora literatury religijnej – wieloletniego nauczyciela i rektora Niższego Seminarium Duchownego w Legnicy, opracowany przez Marka Roberta Górniaka. Natomiast Zbigniew Kraska i artysta plastyk, dr Małgorzata Maćkowiak, w tekście „Między Feniksem a Ikarem”, opisują bardzo aktywne głogowskie środowisko artystyczne w latach 1960–2026.

Czwarty dział – „Źródła i wspomnienia” zawiera jeden tekst. Wiesław Maciuszczak zajmuje się Rozkazami dziennymi Centrum Wyszkolenia/ Szkoły Oficerskiej Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w 1945 r. w Legnicy.

W części piątej „Komunikaty i omówienia” dominują komunikaty, choć zamieszczamy też informacje i sprawozdania. Natalia Murdza o spotkaniu regionalistów w Legnicy pisze w tekście „Zima 1945 roku na Dolnym Śląsku”, natomiast W. Kondusza i Andrzej Miernicki informują o wydarzeniu na legnickim cmentarzu przy ul. Wrocławskiej, gdzie z inicjatywy stowarzyszenia grób Tadeusza Gumińskiego został oznaczony insygnium Instytutu Pamięci Narodowej „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski”. Z kolei A. Miernicki, absolwent legnickiego I LO, relacjonuje uroczystość wręczenia nowego sztandaru I Liceum Ogólnokształcącemu im. Tadeusza Kościuszki w Legnicy.

Krzysztof Strynkowski prezentuje Fundację Ochrony Przyrody i Rozwoju Turystyki oraz jej działania, a dr Marek Szajda przedstawia sprawozdanie z kolejnej debaty w cyklu „Między miastem a regionem”, tym razem pod tytułem „Nie tylko przemysłowe – powojenne marki i produkty z Dolnego Śląska”, która odbyła się w Muzeum Miedzi. Dział zamyka obszerna „Kronika obchodów 80-lecia harcerstwa na ziemi legnickiej” autorstwa Sławomira Wasia.

W kolejnym dziale przedstawiamy dwie recenzje ważnych legnickich wydawnictw. Z. Kraska recenzuje książkę Barbary Pietras o znanym rzeźbiarzu Zbigniewie Frączkiewiczu, wydaną przez Muzeum Miedzi, a profesor Joanna Nowosielska-Sobel książkę dr. Marka Żaka o powojennej historii harcerstwa na ziemi legnickiej.

W dziale „Wspomnienia” zamieszczamy kolejny materiał dotyczący legnickich ogrodów działkowych. Są to wspomnienia matki i córki – Władysławy Przewłockiej i Elżbiety Makar – o legnickim Rodzinnym Ogrodzie Działkowym „Kraina Słońca”.

Zamykający ósmy wolumin Almanachu dział „Varia” zawiera rozmowę Hanny Szurczak z Antonim Koziorowskim, emerytowanym pracownikiem PKP, dawnym mieszkańcem wsi Piątnica.

Na koniec pragniemy podziękować autorom za współpracę, a recenzentom wszystkich tekstów za cenne uwagi i wskazówki: dr hab. prof. uczel. Zuzannie Grębeckiej, dr. Piotrowi J. Fereńskiemu, dr. Marcinowi Klemenskiemu, dr Aleksandrze Bek-Koreń, prof. dr. hab. A. Małkiewiczowi, dr. hab. prof. uczel. Joannie Nowosielskiej-Sobel, dr. Andrzejowi Szczepańskiemu, dr. hab. prof. uczel. Piotrowi Szymańcowi i prof. dr hab. Barbarze Milewskiej-Waźbińskiej.

Dziękujemy również Prezydentowi Miasta Legnicy i Fundacji Legnickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej za udzielone stowarzyszeniu dotacje na wydanie ósmego tomu „Legnickiego Almanachu”.

Serdeczne podziękowania kierujemy także do pozostałych ofiarodawców, dzięki których pomocy udało nam się wydać kolejny tom naszego rocznika:

  • EcoPartner Recykling Sp. z o. o

  • Eco Spring Sp. z o.o

  • Idea Green Sp. z o.o

  • Okimex Sp. z o. o.

  • SLT Group Sp. z o.o.

  • Hotel Admirał

  • Virtus Finanse Sp. z o.o

  • VDI Virtus. Doradztwo Inwestycji



  • Małgorzata Acedońska

  • Robert Acedoński

  • Agnieszka Fudali

  • Zbigniew Fudali

  • Wojciech Kondusza

  • Maria Kubasik

  • Wiesław Maciuszczak

  • Andrzej Miernicki

  • Wojciech Morawiec

  • Jerzy Szuba

Maria Kubasik

Wiesław Maciuszczak